بازارچه سفید

مالیاتی

تسلط به امور مالیاتی قوانین ایران

ساخته‌ی نظارت مالیبه‌روز شده در ۲۹ مهر ۱۴۰۵

سوال‌های مالیاتی را بر پایه‌ی قوانین مالیاتی ایران جواب می‌دهد؛ مثلا مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده، اظهارنامه و مهلت‌ها.

شروع گفتگو با مالیاتی
  1. ۱سوالتان را همین‌جا می‌نویسید؛ ثبت‌نام لازم نیست.
  2. ۲مالیاتی از روی داده‌های خودش جواب می‌دهد و اگر جوابی در آن نباشد، همین را می‌گوید.
  3. ۳۵ پیام اول رایگان است؛ اگر به کارتان آمد، اشتراکش را می‌گیرید و گفتگو همان‌جا ادامه پیدا می‌کند.

اشتراک ۳ ماه، ماهی ۱٬۰۰۰ پیام: ۵ میلیون تومان؛ پول را فقط وقتی اشتراک را می‌خرید می‌دهید.

می‌توانید این‌ها را بپرسید

هزینه

۵ پیام اول
رایگان
اشتراک ۳ ماه
۵ میلیون تومان
پیام در هر ماه
۱٬۰۰۰ پیام

سازنده

این چت‌بات را نظارت مالی با داده‌های خودش ساخته است. سایت سازنده

مالیاتی، همین حالا

شروع گفتگو با مالیاتی
  1. ۱سوالتان را همین‌جا می‌نویسید؛ ثبت‌نام لازم نیست.
  2. ۲مالیاتی از روی داده‌های خودش جواب می‌دهد و اگر جوابی در آن نباشد، همین را می‌گوید.
  3. ۳۵ پیام اول رایگان است؛ اگر به کارتان آمد، اشتراکش را می‌گیرید و گفتگو همان‌جا ادامه پیدا می‌کند.

اشتراک ۳ ماه، ماهی ۱٬۰۰۰ پیام: ۵ میلیون تومان؛ پول را فقط وقتی اشتراک را می‌خرید می‌دهید.

بیشتر

هوش مصنوعی مالیاتی؛ مالیات را به زبان ساده بفهمید

هوش مصنوعی مالیاتی یعنی چت‌باتی که سوال مالیاتی شما را به زبان خودتان می‌فهمد و جوابش را از روی قانون‌ها و مقررات مالیاتی ایران به زبان ساده می‌گوید. برای خیلی‌ها مالیات یعنی یک برگه که نمی‌دانند کی باید پرش کنند، یک پیامک از سازمان امور مالیاتی که نمی‌دانند جدی است یا نه، یا یک فاکتور که نمی‌دانند ارزش افزوده‌اش درست حساب شده یا نه. در همه‌ی این لحظه‌ها اولین چیزی که لازم دارید این است که بفهمید ماجرا چیست و مهلتتان تا کی است. در این نوشته از اول توضیح می‌دهیم مالیات در ایران چطور کار می‌کند، اظهارنامه چیست و مهلتش کی است، مالیات بر ارزش افزوده چطور حساب می‌شود، سامانه‌ی مودیان چیست، و چت‌بات «مالیاتی» کجا کمک می‌کند و کجا باید سراغ مشاور مالیاتی بروید.

مالیات چیست، به زبان ساده

مالیات سهمی از درآمد یا خرید و فروش است که به دولت داده می‌شود تا خرج کارهای عمومی شود. در ایران مالیات‌ها بیشتر در دو قانون آمده‌اند: قانون مالیات‌های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده.

مالیات مستقیم، که به انگلیسی به آن Direct Tax می‌گویند، مالیاتی است که مستقیم از درآمد یا دارایی خود شما گرفته می‌شود: مالیات حقوق، مالیات درآمد یک مغازه، مالیات اجاره‌ی ملک، مالیات بر ارث. کسی که درآمد دارد، خودش مالیاتش را می‌دهد.

مالیات غیرمستقیم، که مهم‌ترینش مالیات بر ارزش افزوده است، مالیاتی است که روی خرید و فروش کالا و خدمات گذاشته می‌شود. فروشنده آن را از خریدار می‌گیرد و به دولت می‌دهد. یعنی در عمل، مصرف‌کننده‌ی آخر آن را می‌پردازد.

نقشه‌ی مالیات‌های ایران

برای اینکه بدانید سوالتان کجای کار است، یک نقشه‌ی ساده کمک می‌کند. مالیات‌ها دو شاخه دارند و هر شاخه چند نوع.

شاخه‌ی اول، مالیات‌های مستقیم. این‌ها در قانون مالیات‌های مستقیم آمده‌اند و دو گروه‌اند.

گروه اول مالیات بر دارایی است: مالیات بر ارث، که ورثه بعد از فوت یک نفر برای دارایی‌هایش می‌پردازند؛ حق تمبر، که روی بعضی سندها و برگه‌های بهادار است؛ و در سال‌های اخیر پایه‌های تازه‌ای مثل مالیات بر خودروهای گران‌قیمت و خانه‌های خالی.

گروه دوم مالیات بر درآمد است، که بیشتر مردم با آن سر و کار دارند:

  • مالیات حقوق: از حقوق کارمندان و کارگران، با یک معافیت سالانه و نرخ‌های پلکانی؛ یعنی هر چه حقوق بالاتر، بخش بالاتر با نرخ بیشتری حساب می‌شود.
  • مالیات مشاغل: از درآمد مغازه‌ها، دفترها، کارگاه‌ها و کار آزاد.
  • مالیات اشخاص حقوقی: از سود شرکت‌ها.
  • مالیات درآمد املاک: از اجاره دادن ملک، و در بعضی موارد از فروش آن.
  • مالیات درآمد اتفاقی: از درآمدهایی که به طور اتفاقی به دست می‌آید، مثل جایزه یا هدیه.

شاخه‌ی دوم، مالیات‌های غیرمستقیم. مهم‌ترینش مالیات بر ارزش افزوده است که پایین‌تر کامل توضیح داده‌ایم.

وقتی این نقشه را می‌دانید، سوالتان دقیق‌تر می‌شود. «مالیات خانه‌ام چقدر است» یک سوال کلی است؛ «خانه‌ام را اجاره داده‌ام، مالیات درآمد املاکش چطور حساب می‌شود» سوالی است که جواب مشخص دارد.

کدام مالیات به شما مربوط است

بیشتر سوال‌های مالیاتی از اینجا شروع می‌شوند که بدانید در کدام دسته‌اید.

  • کارمند هستید: مالیات حقوقتان را کارفرما از حقوق کم می‌کند و به سازمان امور مالیاتی می‌دهد. خودتان معمولا اظهارنامه‌ی جدا ندارید، مگر درآمد دیگری هم داشته باشید.
  • صاحب شغل هستید، یعنی مغازه، دفتر، کارگاه یا کار آزاد دارید: باید هر سال اظهارنامه‌ی مالیات بر درآمد بدهید.
  • شرکت دارید: شرکت، که در قانون به آن «شخص حقوقی» می‌گویند، اظهارنامه‌ی خودش را دارد.
  • ملک اجاره داده‌اید: درآمد اجاره مالیات خودش را دارد.
  • کالا یا خدماتی می‌فروشید که مشمول ارزش افزوده است: باید مالیات بر ارزش افزوده را از خریدار بگیرید و به دولت بدهید.

یک نفر ممکن است هم‌زمان در چند دسته باشد؛ مثلا کارمندی که یک واحد هم اجاره داده است. وقتی از چت‌بات سوال می‌پرسید، همین را بگویید تا جواب درست‌تری بگیرید.

اظهارنامه‌ی مالیاتی چیست

اظهارنامه‌ی مالیاتی، که به انگلیسی به آن Tax Return می‌گویند، برگه‌ای است که در آن درآمد و هزینه‌های سال گذشته‌تان را به سازمان امور مالیاتی اعلام می‌کنید. سازمان از روی همین برگه و اطلاعاتی که خودش دارد، مالیات شما را حساب می‌کند. امروز اظهارنامه‌ها به شکل الکترونیکی و از درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی فرستاده می‌شوند، نه کاغذی.

اظهارنامه انواع مختلفی دارد؛ مثلا اظهارنامه‌ی صاحبان مشاغل، اظهارنامه‌ی اشخاص حقوقی، اظهارنامه‌ی اجاره و اظهارنامه‌ی مالیات بر ارزش افزوده. هر کدام فرم و مهلت خودش را دارد.

مهلت تسلیم اظهارنامه‌ی مالیاتی کی است

این یکی از سوال‌های آماده‌ی همین چت‌بات است و جوابش یک درس مهم درباره‌ی مالیات دارد: مهلت قانونی یک چیز است، تمدیدها یک چیز دیگر.

برای صاحبان مشاغل، مهلت معمول تسلیم اظهارنامه‌ی هر سال، پایان خرداد سال بعد است. سازمان امور مالیاتی بارها گفته است که استفاده از معافیت‌های مالیاتی شرط دارد، و یکی از شرط‌هایش این است که اظهارنامه به موقع داده شود. یعنی دیر دادن اظهارنامه فقط جریمه نیست؛ ممکن است معافیتی را هم که حقتان بوده از دست بدهید.

ولی این مهلت در سال‌های اخیر چند بار تمدید شده است. برای نمونه، طبق بخشنامه‌ی سازمان امور مالیاتی در تیر ۱۴۰۵، مهلت اظهارنامه‌ی صاحبان مشاغل و فرم مالیات مقطوع، که به آن فرم تبصره‌ی ماده‌ی ۱۰۰ می‌گویند، برای عملکرد سال ۱۴۰۴ تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ تمدید شد. همین بخشنامه مهلت اظهارنامه‌ی اشخاص حقوقی‌ای را که مهلتشان میان اول خرداد و پایان تیر ۱۴۰۵ بود، تا همان ۳۱ شهریور برد.

درس این مثال این است: وقتی مهلتی را می‌پرسید، هم قانون را ببینید و هم آخرین بخشنامه را. کنار چت‌بات تاریخ آخرین به‌روزرسانی دانشش نوشته شده است؛ اگر مهلتی نزدیک است، جواب را با آخرین اعلام سازمان امور مالیاتی هم بسنجید.

مالیات مقطوع و فرم تبصره‌ی ماده‌ی ۱۰۰

برای خیلی از صاحبان مشاغل کوچک، به جای اظهارنامه‌ی کامل، یک راه ساده‌تر هست: فرم تبصره‌ی ماده‌ی ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم. در این روش، مالیات به شکل مقطوع، یعنی یک مبلغ مشخص، تعیین می‌شود و صاحب شغل اگر آن را بپذیرد، کارش ساده‌تر است. اینکه چه کسی می‌تواند از این روش استفاده کند و مبلغ هر سال چقدر است، هر سال با تصمیم سازمان امور مالیاتی اعلام می‌شود.

اظهارنامه‌ی اشخاص حقوقی

شرکت‌ها اظهارنامه‌ی خودشان را دارند. ماده‌ی ۱۱۰ قانون مالیات‌های مستقیم درباره‌ی همین اظهارنامه است. یک نکته‌ی کاربردی در همین ماده: اگر اظهارنامه نقص داشته باشد، برای رفع نقص مهلت ۲۰ روزه داده می‌شود. پس اگر پیامی درباره‌ی نقص اظهارنامه گرفتید، این مهلت را جدی بگیرید.

مالیات بر ارزش افزوده چیست

مالیات بر ارزش افزوده، که به انگلیسی به آن Value Added Tax یا کوتاه VAT می‌گویند، مالیاتی است که در هر مرحله از خرید و فروش، روی «ارزشی که اضافه شده» گرفته می‌شود.

بیایید با یک مثال ساده ببینیم یعنی چه. فرض کنید نرخ این مالیات ۱۰ درصد باشد. این فقط عددی برای مثال است؛ نرخ واقعی هر سال در قانون معلوم می‌شود.

  1. یک تولیدکننده‌ی پارچه، پارچه را ۱۰۰ هزار تومان به یک خیاط می‌فروشد و ۱۰ هزار تومان مالیات روی آن می‌گیرد. خیاط ۱۱۰ هزار تومان می‌دهد. تولیدکننده ۱۰ هزار تومان را به دولت می‌دهد.
  2. خیاط با همان پارچه پیراهنی می‌دوزد و آن را ۳۰۰ هزار تومان به یک مغازه می‌فروشد و ۳۰ هزار تومان مالیات می‌گیرد. ولی خودش موقع خرید پارچه ۱۰ هزار تومان مالیات داده بود. پس فقط فرق این دو، یعنی ۲۰ هزار تومان، را به دولت می‌دهد.
  3. مغازه پیراهن را ۵۰۰ هزار تومان به مشتری می‌فروشد و ۵۰ هزار تومان مالیات می‌گیرد. مغازه موقع خرید ۳۰ هزار تومان داده بود، پس ۲۰ هزار تومان به دولت می‌دهد.

حالا جمع کنید: دولت در کل ۱۰ + ۲۰ + ۲۰ = ۵۰ هزار تومان گرفته است، که دقیقا همان ۱۰ درصد قیمت آخر، یعنی ۵۰۰ هزار تومان، است. هر کس فقط مالیات «ارزشی» را داده که خودش اضافه کرده، و کسی که آخر کار پول همه را داده، مشتری است.

به مالیاتی که فروشنده موقع خرید داده، «اعتبار مالیاتی» می‌گویند؛ یعنی می‌تواند آن را از مالیاتی که موقع فروش گرفته کم کند. برای همین فاکتور خریدهایتان مهم است: فاکتور معتبر یعنی اعتبار مالیاتی.

نرخ مالیات بر ارزش افزوده چند درصد است

نرخ این مالیات در قانون مالیات بر ارزش افزوده آمده و در سال‌های اخیر در قانون‌های بودجه تغییر کرده است. برای ۱۴۰۵ در لایحه‌ی بودجه عدد بالاتری پیشنهاد شده بود و گزارش‌ها از قانون نهایی عدد دیگری می‌گویند. چون منبع‌ها با هم یکی نیستند، این‌جا عدد نمی‌گوییم؛ نرخ امسال را از اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی ببینید. وقتی از چت‌بات می‌پرسید، بگویید برای کدام سال می‌خواهید.

سامانه‌ی مودیان چیست

سامانه‌ی مودیان سامانه‌ای است که فروشنده‌ها فاکتورهای فروششان را در آن ثبت می‌کنند. این سامانه از قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه‌ی مودیان آمده است. ایده‌اش ساده است: وقتی فاکتورها به شکل الکترونیکی ثبت شود، سازمان امور مالیاتی می‌داند چه کسی چه فروخته و چه خریده، و مالیات بر ارزش افزوده و مالیات درآمد دقیق‌تر حساب می‌شود. برای فروشنده هم یعنی فاکتورهایش، که اعتبار مالیاتی‌اش از آن‌هاست، جای مشخصی ثبت شده است.

اگر صاحب کسب‌وکاری هستید، این‌ها را می‌توانید از چت‌بات بپرسید: آیا باید در سامانه‌ی مودیان ثبت‌نام کنم؟ فاکتور الکترونیکی چه فرقی با فاکتور کاغذی دارد؟ اگر فاکتوری را اشتباه ثبت کنم چه می‌شود؟

چند سوال مالیاتی رایج

مالیات حقوق را خودم باید بدهم؟

اگر کارمند هستید، معمولا کارفرما مالیات حقوقتان را کم می‌کند و می‌پردازد. سقف معافیت و نرخ‌ها هر سال در قانون بودجه یا قانون مالیات‌ها مشخص می‌شود؛ برای عدد امسال، سال را در سوالتان بگویید و جواب را با اعلام رسمی بسنجید.

اجاره داده‌ام؛ مالیات دارد؟

درآمد اجاره در قانون مالیات‌های مستقیم مالیات خودش را دارد، با معافیت‌هایی که شرط‌های خودشان را دارند. نوع ملک، متراژ و محل را در سوال بگویید.

مالیات بر ارث چیست؟

وقتی کسی فوت می‌کند، ورثه برای انتقال دارایی‌ها، مثل ملک و حساب بانکی و سهام، باید مالیات بر ارث را تسویه کنند. نرخش به نوع دارایی و نسبت ورثه بستگی دارد. از چت‌بات بپرسید برای دارایی‌ای که دارید چه مدارکی لازم است.

برگه‌ی تشخیص مالیات آمده؛ چه کنم؟

برگه‌ی تشخیص یعنی سازمان امور مالیاتی مالیات شما را حساب کرده است. اگر قبولش ندارید، قانون راه اعتراض گذاشته و مهلت دارد. همین را با تاریخ ابلاغ برگه از چت‌بات بپرسید و اگر مبلغ زیاد است، با یک مشاور مالیاتی هم حرف بزنید.

اعتراض به مالیات: قدم به قدم

اگر سازمان امور مالیاتی مالیاتی برایتان حساب کرده که قبولش ندارید، قانون دو پله برای اعتراض گذاشته است. دانستن این دو پله و مهلت‌هایشان، خیلی وقت‌ها فرق میان پرداخت مبلغ درست و پرداخت مبلغ زیادی است.

پله‌ی اول: رسیدگی دوباره در اداره‌ی امور مالیاتی

طبق ماده‌ی ۲۳۸ قانون مالیات‌های مستقیم، که در ۱۴۰۰ اصلاح شده است، وقتی برگه‌ی تشخیص مالیات به شما ابلاغ شد، ۳۰ روز وقت دارید که درخواست رسیدگی دوباره بدهید. این درخواست را خودتان یا وکیلتان، به شکل کتبی و همراه با مدارک، می‌دهید؛ امروز این کار از راه پنجره‌ی واحد الکترونیکی سازمان امور مالیاتی انجام می‌شود.

اداره‌ی امور مالیاتی باید حداکثر ظرف ۴۵ روز از ثبت درخواست به آن رسیدگی کند. اگر دلیل‌هایتان را بپذیرد، درآمد مشمول مالیات را تعدیل می‌کند، یعنی کم می‌کند. اگر با این تعدیل موافق باشید، همان قطعی می‌شود. اگر نه، اختلافی که باقی مانده به پله‌ی دوم می‌رود.

پله‌ی دوم: هیئت حل اختلاف مالیاتی

طبق ماده‌ی ۲۴۴ همان قانون، به اختلاف‌های مالیاتی، جز جاهایی که قانون مرجع دیگری گفته، هیئت حل اختلاف مالیاتی رسیدگی می‌کند. هر هیئت سه عضو دارد و جلسه با حضور هر سه رسمی است. رای هیئت با اکثریت گرفته می‌شود، قطعی و لازم‌الاجراست، و نظر عضوی که مخالف بوده هم در رای نوشته می‌شود.

چند نکته‌ی عملی

  1. تاریخ ابلاغ برگه را یادداشت کنید؛ ۳۰ روز از همان روز حساب می‌شود.
  2. مدارکتان را جمع کنید: فاکتورها، قراردادها، صورت‌حساب‌های بانکی، هر چیزی که نشان می‌دهد درآمد یا هزینه‌تان با چیزی که سازمان حساب کرده فرق دارد.
  3. اعتراض را مشخص بنویسید: به کدام قلم و چرا اعتراض دارید، نه یک اعتراض کلی.
  4. در هیئت فقط همان چیزهایی مطرح می‌شود که در پله‌ی اول پذیرفته نشده است؛ پس همه‌ی دلیل‌هایتان را از همان اول بگویید.

از چت‌بات می‌توانید بپرسید برای نوع برگه‌ای که دارید چه مهلتی هست، چه مدارکی به کار می‌آید، و درخواست را کجا ثبت کنید. ولی اگر مبلغ زیاد است، برای نوشتن اعتراض با یک مشاور مالیاتی یا وکیل هم حرف بزنید.

یک سال مالیاتی، از اول تا آخر

برای صاحب یک کسب‌وکار کوچک، یک سال مالیاتی معمولا این شکل را دارد:

  1. در طول سال: فاکتور فروش‌ها را ثبت می‌کند؛ اگر مشمول سامانه‌ی مودیان است، در همان سامانه. فاکتور خریدها را نگه می‌دارد، چون اعتبار مالیاتی‌اش از آن‌هاست.
  2. در دوره‌های مالیات بر ارزش افزوده: اگر مشمول این مالیات است، اظهارنامه‌ی هر دوره را می‌دهد و مالیاتی را که از خریدارها گرفته، منهای اعتبار مالیاتی خریدهایش، می‌پردازد.
  3. بعد از پایان سال: اظهارنامه‌ی مالیات بر درآمد عملکرد همان سال را در مهلتش می‌دهد، یا اگر شامل حالش است، فرم مالیات مقطوع را.
  4. بعد از اظهارنامه: اگر سازمان امور مالیاتی با اظهارنامه موافق نباشد، برگه‌ی تشخیص می‌فرستد و راه اعتراض باز است.
  5. آخر کار: وقتی مالیات قطعی شد، برگه‌ی قطعی صادر می‌شود و مالیات پرداخت می‌شود.

در هر کدام از این مرحله‌ها اگر سوالی دارید، همان مرحله را در سوالتان بگویید؛ مثلا «اظهارنامه‌ی عملکرد ۱۴۰۴ را داده‌ام و برگه‌ی تشخیص آمده؛ چه کنم؟».

فرق مشاوره‌ی مالیاتی با هوش مصنوعی مالیاتی

خیلی‌ها «مشاوره مالیاتی رایگان» یا «مشاوره مالیاتی آنلاین» می‌جورند. مشاوره‌ی مالیاتی یعنی یک آدم، معمولا حسابدار یا مشاور مالیاتی، وضعیت شما را بررسی می‌کند، دفترها و فاکتورهایتان را می‌بیند و برایتان کاری انجام می‌دهد؛ مثلا اظهارنامه را پر می‌کند یا در اعتراض همراهتان است.

هوش مصنوعی مالیاتی همان لحظه و هر ساعتی جواب می‌دهد و کمک می‌کند قانون را بفهمید: چه مالیاتی به شما مربوط است، مهلت‌ها چیست، یک اصطلاح یعنی چه، و چه مدارکی لازم است. ولی دفترهای شما را نمی‌بیند، اظهارنامه را برایتان نمی‌فرستد و مسئولیت حرفش را قبول نمی‌کند.

بهترین استفاده ترکیب این دوست: پیش از رفتن پیش مشاور، سوال‌هایتان را این‌جا بپرسید تا بفهمید دقیقا چه لازم دارید. جلسه‌ی مشاوره کوتاه‌تر و ارزان‌تر می‌شود.

کی حتما سراغ مشاور مالیاتی بروید

  • وقتی مبلغ مالیات زیاد است.
  • وقتی برگه‌ی تشخیص یا رای هیئت حل اختلاف مالیاتی دستتان رسیده و می‌خواهید اعتراض کنید.
  • وقتی شرکت دارید و حساب‌هایتان پیچیده است.
  • وقتی می‌خواهید معامله‌ی بزرگی انجام بدهید و می‌خواهید بدانید مالیاتش چقدر می‌شود.

چت‌بات «مالیاتی» چطور جواب می‌دهد

این چت‌بات از روی دانش مالیاتی خودش جواب می‌دهد: پیش از جواب، در قانون‌ها و مقرراتی که در دانشش گذاشته شده دنبال بخش مربوط به سوال شما می‌گردد و بعد جواب را به زبان ساده می‌نویسد. اگر جوابی در دانشش نباشد، همین را می‌گوید و از خودش عدد نمی‌سازد. در مالیات این خیلی مهم است، چون یک عدد اشتباه یعنی پول اشتباه.

چطور سوال مالیاتی خوب بپرسید

  1. بگویید چه کسی هستید: کارمند، صاحب شغل، شرکت یا صاحب ملک اجاره‌ای.
  2. سال را بگویید: مالیات هر سال قاعده‌های خودش را دارد. «عملکرد ۱۴۰۴» با «عملکرد ۱۴۰۳» فرق دارد.
  3. نوع درآمد را بگویید: حقوق، فروش، اجاره، ارث.
  4. اگر برگه‌ای دستتان رسیده، نوع و تاریخش را بنویسید.
  5. یک سوال در هر پیام.
  6. اگر بد پرسیدید، ویرایش کنید؛ مداد کنار سوال را بزنید و درستش کنید.

چند اشتباه رایج مالیاتی

  1. صبر کردن تا روز آخر. مهلت‌ها گاهی تمدید می‌شوند، ولی نه همیشه؛ و اظهارنامه‌ی دیرهنگام ممکن است معافیتی را که حقتان بوده از بین ببرد.
  2. فکر کردن به اینکه «من درآمدی نداشتم، پس کاری ندارم». بعضی‌ها حتی با درآمد کم یا بدون فعالیت هم باید اظهارنامه بدهند؛ مثلا شرکتی که فعالیتی نداشته. این را از چت‌بات بپرسید.
  3. گم کردن فاکتور خرید. بدون فاکتور، اعتبار مالیاتی ارزش افزوده را از دست می‌دهید.
  4. نادیده گرفتن پیامک‌ها و برگه‌های سازمان امور مالیاتی. هر برگه‌ای که ابلاغ می‌شود، مهلتی را شروع می‌کند.
  5. اعتراض کلی. اعتراضی که نگوید به کدام قلم و با کدام مدرک، شانس کمی دارد.

چه مدارکی را نگه دارید

بیشتر گرفتاری‌های مالیاتی از نبود یک برگه شروع می‌شود. اگر صاحب کسب‌وکاری هستید، این‌ها را مرتب نگه دارید:

  • فاکتورهای فروش، و اگر مشمول سامانه‌ی مودیان هستید، ثبت آن‌ها در همان سامانه.
  • فاکتورهای خرید، چون اعتبار مالیاتی‌تان از آن‌هاست و هزینه‌هایتان را نشان می‌دهد.
  • قراردادها، مخصوصا قراردادهای اجاره و پیمانکاری.
  • صورت‌حساب‌های بانکی حسابی که درآمد کسب‌وکار به آن واریز می‌شود.
  • رسید پرداخت مالیات‌ها و هر برگه‌ای که از سازمان امور مالیاتی گرفته‌اید.
  • رسید ارسال اظهارنامه‌ها، تا اگر روزی سوالی پیش آمد، ثابت کنید به موقع داده‌اید.

اگر کارمند هستید، فیش‌های حقوقی و هر برگه‌ای که درآمد دیگرتان را نشان می‌دهد، مثل قرارداد اجاره، کافی است.

چند اصطلاح مالیاتی

  • مودی: کسی که مالیات به او تعلق می‌گیرد.
  • عملکرد: سالی که درآمدش مالیات دارد؛ «عملکرد ۱۴۰۴» یعنی درآمد سال ۱۴۰۴، که اظهارنامه‌اش در ۱۴۰۵ داده می‌شود.
  • معافیت: بخشی از درآمد که طبق قانون مالیات ندارد.
  • برگه‌ی تشخیص: برگه‌ای که سازمان امور مالیاتی با آن مالیات حساب‌شده را اعلام می‌کند.
  • برگه‌ی قطعی: وقتی مالیات قطعی شده و دیگر اعتراض ندارد.
  • اعتبار مالیاتی: مالیات بر ارزش افزوده‌ای که موقع خرید داده‌اید و از مالیات فروشتان کم می‌شود.

اگر اصطلاحی را نمی‌دانید، همان را از چت‌بات بپرسید.

هزینه

پنج سوال اول این چت‌بات رایگان است و برایش ثبت‌نام لازم نیست. اگر به کارتان آمد، اشتراکش را می‌گیرید: ۳ ماه، هر ماه ۱٬۰۰۰ پیام، به مبلغ ۵ میلیون تومان. دکمه‌ی خرید از همان اول در صفحه‌ی گفتگو هست.

سوال‌های رایج

چت‌بات اظهارنامه‌ی من را پر می‌کند؟

نه. چت‌بات کمک می‌کند بفهمید چه چیزی کجا نوشته می‌شود و چه مدارکی لازم است؛ خود اظهارنامه را شما یا مشاورتان در درگاه سازمان امور مالیاتی می‌فرستید.

عددهای مالیات امسال را دارد؟

تا جایی که در دانشش هست. کنار چت‌بات تاریخ آخرین به‌روزرسانی دانشش نوشته شده است؛ برای عددهایی که هر سال عوض می‌شوند، جواب را با آخرین اعلام رسمی بسنجید.

برای شرکتی که فعالیت نداشته هم اظهارنامه لازم است؟

این از سوال‌های پرجستجوست و جوابش به نوع شرکت و سال بستگی دارد. نوع شرکت، سال عملکرد و اینکه هیچ درآمدی نداشته یا درآمد کمی داشته را در سوالتان بنویسید؛ چت‌بات از روی قانون جواب می‌دهد و اگر جوابی در دانشش نباشد، همین را می‌گوید.

سوال حقوقی غیرمالیاتی هم جواب می‌دهد؟

برای سوال‌های حقوقی دیگر، چت‌بات قوانین ایران را باز کنید؛ برای بیمه‌ی کارکنان، تامین اجتماعی؛ و برای ثبت شرکت، ثبت شرکت.

خلاصه

مالیات در ایران دو بخش اصلی دارد: مالیات مستقیم بر درآمد و دارایی، و مالیات بر ارزش افزوده بر خرید و فروش. صاحبان مشاغل و شرکت‌ها هر سال اظهارنامه می‌دهند و مهلت معمولشان در سال‌های اخیر چند بار تمدید شده است؛ برای عملکرد ۱۴۰۴ تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵. مالیات بر ارزش افزوده در هر مرحله فقط روی ارزش اضافه‌شده گرفته می‌شود و فاکتور خرید یعنی اعتبار مالیاتی. چت‌بات «مالیاتی» همین قاعده‌ها را برای موقعیت شما به زبان ساده می‌گوید، و برای کارهای بزرگ، جوابش نقطه‌ی شروع گفتگو با یک مشاور مالیاتی است.