بازارچه سفید

مناقصات

درباره‌ی مناقصه‌ها و مزایده‌ها و قوانینشان بپرسید.

ساخته‌ی نظارت مالیبه‌روز شده در ۲۹ مهر ۱۴۰۵

این چت‌بات از روی دانشی جواب می‌دهد که درباره‌ی مناقصه‌ها و قانون برگزاری مناقصات در آن گذاشته شده.

شروع گفتگو با مناقصات
  1. ۱سوالتان را همین‌جا می‌نویسید؛ ثبت‌نام لازم نیست.
  2. ۲مناقصات از روی داده‌های خودش جواب می‌دهد و اگر جوابی در آن نباشد، همین را می‌گوید.
  3. ۳۵ پیام اول رایگان است؛ اگر به کارتان آمد، اشتراکش را می‌گیرید و گفتگو همان‌جا ادامه پیدا می‌کند.

اشتراک ۳ ماه، ماهی ۱٬۰۰۰ پیام: ۵ میلیون تومان؛ پول را فقط وقتی اشتراک را می‌خرید می‌دهید.

می‌توانید این‌ها را بپرسید

هزینه

۵ پیام اول
رایگان
اشتراک ۳ ماه
۵ میلیون تومان
پیام در هر ماه
۱٬۰۰۰ پیام

سازنده

این چت‌بات را نظارت مالی با داده‌های خودش ساخته است. سایت سازنده

مناقصات، همین حالا

شروع گفتگو با مناقصات
  1. ۱سوالتان را همین‌جا می‌نویسید؛ ثبت‌نام لازم نیست.
  2. ۲مناقصات از روی داده‌های خودش جواب می‌دهد و اگر جوابی در آن نباشد، همین را می‌گوید.
  3. ۳۵ پیام اول رایگان است؛ اگر به کارتان آمد، اشتراکش را می‌گیرید و گفتگو همان‌جا ادامه پیدا می‌کند.

اشتراک ۳ ماه، ماهی ۱٬۰۰۰ پیام: ۵ میلیون تومان؛ پول را فقط وقتی اشتراک را می‌خرید می‌دهید.

بیشتر

مناقصه چیست؛ از نوع مناقصه تا ضمانت‌نامه و شکایت، به زبان ساده

مناقصه، به انگلیسی Tender، روشی است که دستگاه‌های دولتی و عمومی با آن کار یا کالایی را از بیرون می‌خرند: چند شرکت پیشنهاد می‌دهند و کار به پیشنهادی می‌رسد که کمترین قیمت مناسب را دارد. اگر صاحب یک شرکت پیمانکاری، تامین‌کننده‌ی کالا یا مشاور هستید، مناقصه یعنی کار تازه؛ و یک اشتباه کوچک، مثلا یک ضمانت‌نامه با مبلغ کم یا یک برگه‌ی جاافتاده، یعنی پیشنهادی که حتی باز نمی‌شود. در این نوشته از اول توضیح می‌دهیم مناقصه چیست، چه انواعی دارد، کی به جای مناقصه استعلام بها کافی است، ضمانت‌نامه‌ی شرکت در مناقصه چقدر است، برنده چطور تعیین می‌شود و اگر اعتراض داشتید چه کنید؛ همه از روی قانون برگزاری مناقصات و آیین‌نامه‌هایش. چت‌بات «مناقصات» برای همین سوال‌هاست.

مناقصه چیست، به زبان ساده

فرض کنید یک شهرداری می‌خواهد یک خیابان را آسفالت کند. خودش این کار را انجام نمی‌دهد؛ اعلام می‌کند که چنین کاری دارد، شرایطش را می‌گوید و از شرکت‌ها می‌خواهد قیمت بدهند. شرکت‌ها پیشنهادشان را در پاکت‌های بسته می‌فرستند، در روز مشخص پاکت‌ها باز می‌شود و کار به شرکتی می‌رسد که با کیفیت خواسته‌شده، کمترین قیمت را داده است.

قانون برگزاری مناقصات، در ماده‌ی ۲، مناقصه را همین‌طور تعریف کرده است: فرایندی رقابتی برای تامین کیفیت مورد نظر، که در آن کار به پیشنهادی سپرده می‌شود که کمترین قیمت مناسب را دارد. کلمه‌ی «مناسب» مهم است؛ یعنی ارزان‌ترین قیمت به تنهایی کافی نیست، قیمت باید با کیفیت خواسته‌شده جور باشد.

چند اصطلاح پیش از هر چیز

  • مناقصه‌گزار: دستگاهی که مناقصه را برگزار می‌کند. املای درستش در خود قانون «مناقصه‌گزار» است، با «ز».
  • مناقصه‌گر: شخص حقیقی یا حقوقی که اسناد مناقصه را می‌گیرد و پیشنهاد می‌دهد.
  • اسناد مناقصه: همه‌ی برگه‌هایی که شرایط کار، نوع قرارداد، مشخصات فنی و روش ارزیابی را می‌گوید.
  • برآورد: مبلغی که مناقصه‌گزار پیش از مناقصه برای کار حساب کرده است. مبلغ تضمین از روی همین حساب می‌شود.
  • تضمین: پول یا سندی که مناقصه‌گر می‌سپارد تا نشان دهد پای پیشنهادش می‌ماند.
  • کمیسیون مناقصه: گروهی که پاکت‌ها را باز می‌کند و برنده را تعیین می‌کند.

این قانون شامل چه کسانی می‌شود

قانون برگزاری مناقصات در فروردین ۱۳۸۳ در مجلس تصویب شد و در بهمن همان سال با نظر مجمع تشخیص مصلحت نظام نهایی شد؛ بعدها هم چند بار اصلاح شده است، از جمله یک بند تازه در ۱۴۰۱. طبق ماده‌ی ۱، این قانون برای دستگاه‌های دولتی، شرکت‌های دولتی و نهادهای عمومی است. یعنی اگر یک شرکت خصوصی برای خرید خودش «مناقصه» برگزار کند، قاعده‌هایش را خودش می‌گذارد و این قانون شامل حالش نیست، مگر خودش در اسناد گفته باشد.

کوچک، متوسط، بزرگ: کی مناقصه لازم است

همه‌ی خریدهای دولتی با مناقصه انجام نمی‌شود. قانون معامله‌ها را بر اساس مبلغ به سه دسته تقسیم کرده است و هر دسته روش خودش را دارد. به مرز این دسته‌ها «نصاب» می‌گویند.

طبق ماده‌ی ۳، و با نصاب‌هایی که برای سال ۱۴۰۴ اعلام شده است، معامله‌ی کوچک تا ۲٫۸۵ میلیارد ریال است، معامله‌ی متوسط تا ۲۸٫۵ میلیارد ریال، و بالاتر از آن معامله‌ی بزرگ حساب می‌شود. این نصاب‌ها هر سال عوض می‌شود؛ پس برای هر معامله، نصاب همان سال را ببینید.

طبق ماده‌ی ۱۱، روش هر دسته این است:

  1. معامله‌ی کوچک: کارپرداز دستگاه قیمت را تحقیق می‌کند و با کمترین قیمت ممکن، با فاکتور، خرید می‌کند.
  2. معامله‌ی متوسط: استعلام کتبی قیمت، دست‌کم از سه نفر. اگر سه نفر نباشند، با تعداد کمتر.
  3. معامله‌ی بزرگ: مناقصه، عمومی یا محدود.

استعلام بها چیست و چه فرقی با مناقصه دارد

استعلام بها همان روش معامله‌ی متوسط است: دستگاه از چند فروشنده یا پیمانکار به شکل کتبی قیمت می‌خواهد. فرقش با مناقصه این است که آگهی عمومی در روزنامه، کمیسیون مناقصه و تشریفات کامل مناقصه را ندارد و سریع‌تر است. پس اگر مبلغ کار شما زیر سقف معاملات متوسط است، احتمالا با استعلام بها روبه‌رو می‌شوید، نه مناقصه.

انواع مناقصه

قانون مناقصه‌ها را از دو جهت دسته‌بندی کرده است؛ یکی از جهت مرحله و یکی از جهت دعوت.

از جهت مرحله، طبق ماده‌ی ۴:

  • مناقصه‌ی یک‌مرحله‌ای: ارزیابی فنی و بازرگانی ندارد و برنده در همان یک جلسه، با باز شدن پاکت قیمت‌ها، مشخص می‌شود.
  • مناقصه‌ی دومرحله‌ای: اول پیشنهادهای فنی بررسی می‌شود و فقط پیشنهادهایی که از نظر فنی قبول شده‌اند به مرحله‌ی باز شدن قیمت می‌رسند.

از جهت دعوت:

  • مناقصه‌ی عمومی: با آگهی عمومی؛ هر کسی که شرایط را دارد می‌تواند شرکت کند.
  • مناقصه‌ی محدود: فقط از مناقصه‌گرانی که صلاحیتشان تایید شده دعوت می‌شود، و بالاترین مقام دستگاه باید دلیل محدود کردن را بنویسد. طبق ماده‌ی ۲۶، دعوت در این نوع یا از فهرست صلاحیت‌دارهایی است که مراجع دولتی تایید کرده‌اند، یا از فهرست کوتاهی که در دو سال اخیر بر اساس ارزیابی کیفی تهیه شده است، و آگهی عمومی لازم ندارد.

مراحل یک مناقصه، قدم به قدم

ماده‌ی ۹ قانون مراحل مناقصه را به این ترتیب گفته است:

  1. تامین منابع مالی: دستگاه باید پیش از مناقصه مطمئن شود پول کار را دارد؛ طبق ماده‌ی ۱۰ همین باید در اسناد مناقصه هم نوشته شود.
  2. تعیین نوع مناقصه: برای معاملات بزرگ، اینکه عمومی باشد یا محدود، یک‌مرحله‌ای یا دومرحله‌ای.
  3. تهیه‌ی اسناد مناقصه.
  4. ارزیابی کیفی مناقصه‌گران، اگر لازم باشد.
  5. فراخوان مناقصه.
  6. ارزیابی پیشنهادها.
  7. تعیین برنده و بستن قرارداد.

فراخوان: چه چیزهایی در آگهی هست

طبق ماده‌ی ۱۳، فراخوان مناقصه باید این‌ها را بگوید: نام و نشانی مناقصه‌گزار، نوع و مقدار کار یا کالا، مبلغ و نوع تضمین، محل و زمان دریافت اسناد و تحویل و گشایش پیشنهادها، و مبلغ برآورد. آگهی مناقصه‌ی عمومی دو یا سه نوبت در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار کشوری یا استانی منتشر می‌شود.

پیش از اینکه پیشنهاد بدهید، این چند خط آگهی را دقیق بخوانید؛ خیلی از رد شدن‌ها از همین‌جا شروع می‌شود که کسی مهلت یا نوع تضمین را اشتباه خوانده است.

اسناد مناقصه چه چیزهایی دارد

اسناد مناقصه همان دفترچه‌ای است که پیش از هر چیز باید کامل بخوانید. طبق ماده‌ی ۱۴، این اسناد باید به همه‌ی داوطلب‌ها یکسان داده شود و دست‌کم این‌ها را داشته باشد: نام و نشانی مناقصه‌گزار؛ نوع و مبلغ تضمین؛ مهلت دریافت اسناد، مهلت تحویل پیشنهادها و زمان گشایش؛ پیش‌پرداخت و تضمین انجام تعهدات؛ مدت اعتبار پیشنهادها؛ شرح کار و مشخصات فنی؛ برنامه‌ی زمانی تحویل کار؛ معیارهای ارزیابی پیشنهادها؛ متن قرارداد؛ و صورت‌جلسه‌ی توضیحات، اگر جلسه‌ای برای توضیح برگزار شده باشد.

اگر جایی از اسناد مبهم یا غلط است، طبق ماده‌ی ۱۷ می‌توانید از مناقصه‌گزار توضیح بخواهید؛ جواب و صورت‌جلسه‌ی توضیحات باید به شکل یکسان برای همه‌ی مناقصه‌گران فرستاده شود. این یعنی سوال پرسیدن هیچ امتیاز پنهانی به کسی نمی‌دهد؛ ولی نپرسیدن، ممکن است شما را با یک برداشت غلط جلو ببرد.

پیشنهاد را چطور بدهید: سه پاکت

طبق ماده‌ی ۱۶، هر مناقصه‌گر فقط یک پیشنهاد می‌دهد، مگر اینکه اسناد اجازه‌ی بیشتر داده باشد. پیشنهاد در سه پاکت جدا و لاک‌ومهرشده تحویل می‌شود و هر سه در یک پاکت بیرونی:

  • پاکت الف: تضمین شرکت در مناقصه.
  • پاکت ب: پیشنهاد فنی و بازرگانی، یعنی مدارک و توان شما برای انجام کار.
  • پاکت ج: پیشنهاد قیمت.

در سامانه‌ی ستاد همین سه بخش به شکل الکترونیکی بارگذاری می‌شود، ولی منطقش همان است: اول تضمین، بعد فنی، بعد قیمت.

طبق ماده‌ی ۱۵، پیشنهادها باید دست‌کم «ده روز و یک ماه» از آخرین روز دریافت اسناد اعتبار داشته باشد؛ یعنی شما نمی‌توانید پیشنهاد را زودتر از این پس بگیرید یا قیمتش را عوض کنید. هنگام تحویل پیشنهاد هم رسید بگیرید.

کمیته‌ی فنی بازرگانی

در مناقصه‌های دومرحله‌ای، ارزیابی فنی را کمیته‌ی فنی بازرگانی انجام می‌دهد. طبق تعریف ماده‌ی ۲ قانون، این کمیته دست‌کم سه کارشناس فنی و بازرگانی دارد که مقام مجاز دستگاه تعیین می‌کند. کمیسیون مناقصه می‌تواند بررسی قیمت‌ها را هم به همین کمیته بسپارد، که طبق ماده‌ی ۲۰ باید ظرف دو هفته نظرش را بدهد.

کی مناقصه تجدید یا لغو می‌شود

گاهی مناقصه‌ای که در آن شرکت کرده‌اید به نتیجه نمی‌رسد. ماده‌ی ۲۴ گفته است کی مناقصه تجدید می‌شود و کی لغو.

مناقصه تجدید می‌شود اگر تعداد شرکت‌کننده‌ها از حداقل لازم کمتر باشد، اگر برنده‌ی اول و دوم هر دو قرارداد نبندند، اگر مدت اعتبار پیشنهادها تمام شود، اگر هیئت رسیدگی به شکایات رای به تجدید بدهد، یا اگر قیمت‌ها آن‌قدر بالا باشد که کار دیگر صرفه نداشته باشد.

مناقصه لغو می‌شود اگر دیگر نیازی به کار یا کالا نباشد، اگر تغییر اسناد ماهیت مناقصه را عوض کند، اگر اتفاق پیش‌بینی‌نشده‌ای مثل جنگ، زلزله یا سیل پیش بیاید، اگر هیئت رسیدگی به شکایات رای به لغو بدهد، یا اگر کمیسیون تشخیص دهد میان مناقصه‌گران تبانی شده است. در هر دو حالت، مناقصه‌گزار باید به همه‌ی مناقصه‌گران خبر بدهد.

ارزیابی کیفی: کی صلاحیت دارد

طبق ماده‌ی ۱۲، ارزیابی کیفی یعنی بررسی اینکه یک مناقصه‌گر توان انجام کار را دارد یا نه. معیارهایش در قانون آمده است: تضمین کیفیت، تجربه و دانش، حسن سابقه، داشتن پروانه‌ی کار، و توان مالی. در مناقصه‌هایی که ارزیابی کیفی دارند، اول این بررسی انجام می‌شود و فقط کسانی که امتیاز لازم را گرفته‌اند به مرحله‌ی بعد می‌رسند.

سامانه‌ی ستاد

امروز بیشتر مناقصه‌های دولتی دیگر با پاکت کاغذی برگزار نمی‌شود. طبق تصویب‌نامه‌ی هیئت وزیران، دستگاه‌هایی که مشمول قانون برگزاری مناقصات‌اند، خرید و مناقصه و مزایده را در سامانه‌ی تدارکات الکترونیکی دولت انجام می‌دهند؛ همان سامانه‌ای که به آن «ستاد» می‌گویند، به نشانی setadiran.ir. طبق آیین‌نامه‌ای که در ۱۳۹۹ تصویب شد، معاملات متوسط و بزرگ این دستگاه‌ها، جز معاملات محرمانه، از طریق همین سامانه انجام می‌شود.

برای شرکت در مناقصه‌های دولتی، اول باید در سامانه‌ی ستاد ثبت‌نام کنید. اسناد را از همان‌جا می‌گیرید و پیشنهاد را همان‌جا می‌دهید.

ضمانت‌نامه‌ی شرکت در مناقصه چند درصد است

این یکی از پرجستجوترین سوال‌های مناقصه است. جوابش در آیین‌نامه‌ی تضمین معاملات دولتی است که هیئت وزیران در آبان ۱۳۹۴ تصویب کرده است.

تضمین شرکت در فرایند ارجاع کار، یعنی همان چیزی که با پیشنهاد می‌سپارید، برای خرید کالا (ماده‌ی ۵) و برای کارهای پیمانکاری (ماده‌ی ۶) این‌طور حساب می‌شود: ۵ درصد مبلغ برآورد، تا جایی که برآورد به ۲۰ برابر سقف معاملات متوسط برسد؛ برای بخش‌های بالاتر از آن، درصد کمتر است. یعنی برای بیشتر مناقصه‌ها، تضمین ۵ درصد برآورد است. مبلغ دقیق تضمین هر مناقصه را خود مناقصه‌گزار در فراخوان و اسناد می‌نویسد؛ همان را ملاک بگیرید.

یک مثال با عدد

فرض کنید برآورد یک کار پیمانکاری ۲۰ میلیارد ریال است و این مبلغ زیر ۲۰ برابر سقف معاملات متوسط است. تضمین شرکت در مناقصه ۵ درصد برآورد می‌شود، یعنی ۱ میلیارد ریال، یا ۱۰۰ میلیون تومان. اگر برنده شوید و قرارداد را با مبلغ ۱۸ میلیارد ریال ببندید، تضمین انجام تعهدات برای کار پیمانکاری ساخت ۵ درصد مبلغ قرارداد است، یعنی ۹۰۰ میلیون ریال. این عددها فقط برای فهمیدن روش است؛ مبلغ تضمین هر مناقصه را خود اسناد همان مناقصه می‌گوید.

چه چیزهایی به عنوان تضمین قبول است

طبق ماده‌ی ۴ همین آیین‌نامه، این‌ها را می‌شود به عنوان تضمین سپرد:

  • ضمانت‌نامه‌ی بانکی، یا ضمانت‌نامه‌ی موسسه‌های اعتباری غیربانکی که مجوز دارند؛
  • واریز نقدی به حسابی که مناقصه‌گزار اعلام می‌کند؛
  • ضمانت‌نامه‌ی شرکت‌های بیمه؛
  • سفته، برای اشخاص حقوقی، که ۸۰ درصد مبلغ اسمی‌اش حساب می‌شود؛
  • مطالبات قطعی‌شده از دستگاه‌های دولتی؛
  • اوراق مالی اسلامی دولت؛
  • وثیقه‌ی ملکی، که ۸۵ درصد ارزش کارشناسی‌اش حساب می‌شود؛
  • ضمانت‌نامه‌ی صندوق‌های ضمانت دولتی و صندوق‌های پژوهش و فناوری.

اعتبار ضمانت‌نامه

ضمانت‌نامه‌ی شرکت در مناقصه، طبق نمونه‌ای که در همین آیین‌نامه آمده، سه ماه اعتبار دارد و با درخواست کتبی مناقصه‌گزار سه ماه دیگر تمدید می‌شود. ضمانت‌نامه‌ای که پیش از گشایش یا در طول بررسی منقضی شود، دردسر درست می‌کند؛ تاریخش را با زمان‌بندی مناقصه بسنجید.

بعد از برنده شدن: تضمین انجام تعهدات

اگر برنده شدید، تضمین دیگری لازم است: تضمین انجام تعهدات. طبق همان آیین‌نامه، برای کارهای پیمانکاری ساخت، این تضمین ۵ درصد مبلغ قرارداد است، برای قراردادهای مشاوره هم ۵ درصد، و برای خرید کالای آماده ۱۰ درصد. این تضمین تا پایان تعهدات شما پیش کارفرما می‌ماند.

گشایش پاکت‌ها و تعیین برنده

طبق ماده‌ی ۱۸، کمیسیون مناقصه پاکت‌ها را به ترتیب باز می‌کند: اول پاکت تضمین، بعد پاکت فنی، و در مناقصه‌ی یک‌مرحله‌ای پاکت قیمت. پیشنهادی که تضمینش ناقص باشد، همان‌جا کنار می‌رود و بقیه‌ی پاکت‌هایش باز نمی‌شود. در مناقصه‌ی دومرحله‌ای، طبق ماده‌ی ۱۹، پیشنهادهای فنی اول بررسی می‌شود و پاکت قیمت پیشنهادهایی که از نظر فنی رد شده‌اند، باز نشده برمی‌گردد.

طبق ماده‌ی ۲۰، برنده کسی است که کمترین قیمت مناسب را داده است. نفر دوم هم معرفی می‌شود، به شرطی که فاصله‌ی قیمتش با نفر اول کمتر از مبلغ تضمین باشد. در مناقصه‌های بین‌المللی، مناقصه‌گران داخلی اولویت دارند.

طبق ماده‌ی ۲۱، قرارداد باید پیش از پایان اعتبار پیشنهادها بسته شود. اگر برنده‌ی اول قرارداد را امضا نکند یا تضمین انجام تعهدات را ندهد، تضمینش ضبط می‌شود و کار به نفر دوم می‌رسد. اگر نفر دوم هم قرارداد نبندد، مناقصه تجدید می‌شود.

کمیسیون مناقصه چیست

طبق مواد ۵ و ۶ قانون، کمیسیون مناقصه سه عضو دارد: بالاترین مقام دستگاه یا نماینده‌اش، ذی‌حساب یا بالاترین مقام مالی دستگاه، و مسئول فنی همان کار. جلسه با حضور هر سه رسمی است و تصمیم با رای اکثریت گرفته می‌شود. کمیسیون پاکت‌ها را باز می‌کند، پیشنهادها را بررسی می‌کند و برنده را معرفی می‌کند.

اگر اعتراض داشتید: شکایت در مناقصه

اگر فکر می‌کنید در مناقصه‌ای قانون رعایت نشده است، قانون راه شکایت را گذاشته است. طبق ماده‌ی ۲۵، اول شکایت را به بالاترین مقام دستگاه مناقصه‌گزار می‌دهید و او باید ظرف ۱۵ روز کاری رسیدگی کند. اگر جوابش شما را قانع نکرد، شکایت به هیئت رسیدگی به شکایات می‌رود و هیئت ظرف ۱۵ روز رای می‌دهد.

چه شکایت‌هایی رسیدگی نمی‌شود

هیئت رسیدگی به شکایات، که مواد ۷ و ۸ قانون درباره‌اش است، می‌تواند رای به تجدید یا لغو مناقصه بدهد. ولی طبق تبصره‌ی ۱ ماده‌ی ۸، بعضی شکایت‌ها اصلا رسیدگی نمی‌شود: شکایت از خود معیارهای ارزیابی، شکایت از اولویت مناقصه‌گران داخلی، شکایتی که بیش از یک ماه بعد از شروع مدت اعتبار پیشنهادها داده شود، و شکایت برنده بعد از بستن قرارداد. پس اگر اعتراضی دارید، زود و پیش از امضای قرارداد اقدام کنید.

کی مناقصه لازم نیست: ترک تشریفات

ماده‌ی ۲۹ قانون مواردی را گفته است که در آن‌ها برگزاری مناقصه لازم نیست. چند نمونه: کالا یا خدماتی که انحصاری است و مشابه ندارد؛ خرید یا اجاره‌ی ملک با نظر دست‌کم سه کارشناس رسمی؛ کالاهایی که قیمتشان ثابت و تعیین‌شده است؛ خدمات مشاوره؛ معاملات محرمانه با تصمیم هیئت وزیران؛ و از ۱۴۰۱، محصولات دانش‌بنیانی که برای اولین بار در ایران ساخته شده‌اند.

مناقصه و مزایده چه فرقی دارند

مناقصه و مزایده دو روی یک سکه‌اند. در مناقصه دستگاه چیزی را می‌خرد و دنبال کمترین قیمت مناسب است. در مزایده دستگاه چیزی را می‌فروشد یا اجاره می‌دهد، مثلا ملک یا خودرو یا اموال توقیف‌شده، و دنبال بیشترین قیمت است. سامانه‌ی ستاد هر دو را دارد.

چت‌بات «مناقصات» چه کمکی می‌کند

این چت‌بات برای سوال‌هایی است که پیش از شرکت در مناقصه یا وسط کار پیش می‌آید. چند نمونه:

  • «برای مناقصه‌ای با برآورد فلان مبلغ، تضمین شرکت چقدر می‌شود؟»
  • «ضمانت‌نامه‌ی بیمه به جای ضمانت‌نامه‌ی بانکی قبول است؟»
  • «فرق مناقصه‌ی عمومی و محدود چیست و چرا یک مناقصه محدود شده؟»
  • «در مناقصه‌ی دومرحله‌ای اگر فنی‌ام رد شود، قیمتم باز می‌شود؟»
  • «برنده قرارداد نبست؛ نفر دوم چه شرطی دارد؟»
  • «به نتیجه‌ی مناقصه اعتراض دارم؛ به کجا و تا کی؟»

چت‌بات از روی دانش خودش جواب می‌دهد و اگر جوابی در آن نباشد، همین را می‌گوید. دو چیز را هم در نظر داشته باشید. اول اینکه این چت‌بات فهرست آگهی‌های مناقصه نیست؛ برای پیدا کردن مناقصه‌های باز، سامانه‌ی ستاد جای رسمی است. دوم اینکه اسناد هر مناقصه ممکن است شرط‌های خودش را داشته باشد؛ جواب چت‌بات قاعده‌ی کلی قانون است و اسناد همان مناقصه همیشه باید خوانده شود.

چند اشتباه رایج در مناقصه

  1. ضمانت‌نامه با مبلغ یا مدت اشتباه. پیشنهادی که تضمینش کامل نیست، اصلا باز نمی‌شود.
  2. نخواندن نوع مناقصه. در دومرحله‌ای، پیشنهاد فنی ضعیف یعنی قیمت خوب شما هرگز دیده نمی‌شود.
  3. قیمت خیلی پایین بدون حساب. برنده کمترین قیمت «مناسب» است؛ و اگر برنده شوید و نتوانید کار را انجام دهید، تضمین انجام تعهدات را از دست می‌دهید.
  4. جا انداختن مهلت‌ها. مهلت دریافت اسناد، تحویل پیشنهاد و شکایت هر کدام جداست.
  5. امضا نکردن قرارداد به موقع. طبق ماده‌ی ۲۱، اگر برنده قرارداد نبندد، تضمینش ضبط می‌شود.

پیش از تحویل پیشنهاد، این‌ها را چک کنید

  1. اسناد را کامل خوانده‌اید، از جمله صورت‌جلسه‌ی توضیحات اگر بوده است.
  2. نوع و مبلغ تضمین دقیقا همان است که اسناد خواسته و اعتبارش تا پایان بررسی کافی است.
  3. پاکت فنی همه‌ی مدارک خواسته‌شده را دارد: سابقه، پروانه، رزومه‌ی کارکنان، هر چه معیارهای ارزیابی گفته است.
  4. قیمت را با حساب واقعی داده‌اید، نه فقط برای برنده شدن.
  5. مهلت تحویل را می‌دانید و پیشنهاد را زودتر از آخرین ساعت تحویل می‌دهید.
  6. اگر الکترونیکی است، در سامانه‌ی ستاد ثبت‌نام و امضای الکترونیکی‌تان آماده است.
  7. رسید تحویل را نگه داشته‌اید.

هر کدام از این‌ها که برایتان روشن نیست، همان را از چت‌بات بپرسید.

چطور سوال مناقصه‌ای بپرسید

  1. نوع معامله را بگویید: خرید کالا است، پیمانکاری یا مشاوره؟ درصدها برای هر کدام فرق دارد.
  2. مبلغ برآورد را بنویسید، اگر می‌دانید؛ برای حساب تضمین لازم است.
  3. بگویید مناقصه عمومی است یا محدود، یک‌مرحله‌ای یا دومرحله‌ای، اگر در آگهی آمده است.
  4. یک سوال در هر پیام.
  5. اگر بد پرسیدید، ویرایش کنید؛ مداد کنار سوال را بزنید و درستش کنید.

هزینه

پنج سوال اول این چت‌بات رایگان است و برایش ثبت‌نام لازم نیست. اگر به کارتان آمد، اشتراکش را می‌گیرید: ۳ ماه، هر ماه ۱٬۰۰۰ پیام، به مبلغ ۵ میلیون تومان. دکمه‌ی خرید از همان اول در صفحه‌ی گفتگو هست.

سوال‌های رایج

این چت‌بات آگهی مناقصه‌های امروز را دارد؟

نه. این چت‌بات قاعده‌ها و قانون مناقصه را می‌داند، نه فهرست آگهی‌ها را. آگهی‌های رسمی در سامانه‌ی ستاد است.

مناقصه‌ی شرکت‌های خصوصی هم همین قانون را دارد؟

قانون برگزاری مناقصات برای دستگاه‌های دولتی و عمومی است. شرکت خصوصی قاعده‌های مناقصه‌اش را خودش در اسناد می‌نویسد.

نصاب معاملات امسال چقدر است؟

نصاب‌ها هر سال اعلام می‌شود. نصاب‌هایی که در این نوشته آمده مال ۱۴۰۴ است؛ برای سال‌های دیگر، نصاب همان سال را ببینید.

اگر سوالم درباره‌ی قانون دیگری باشد؟

برای سوال‌های حقوقی کلی، چت‌بات قوانین ایران را باز کنید، برای مالیات قرارداد چت‌بات مالیاتی، و برای ثبت شرکتی که می‌خواهید با آن در مناقصه شرکت کنید، چت‌بات ثبت شرکت.

خلاصه

مناقصه راه خرید دستگاه‌های دولتی و عمومی است و کار به کمترین قیمت مناسب می‌رسد. معامله‌ها بر اساس مبلغ کوچک، متوسط و بزرگ‌اند و فقط معامله‌ی بزرگ مناقصه لازم دارد؛ متوسط با استعلام بها انجام می‌شود. مناقصه یک‌مرحله‌ای یا دومرحله‌ای و عمومی یا محدود است و بیشترش امروز در سامانه‌ی ستاد برگزار می‌شود. تضمین شرکت در مناقصه برای بیشتر کارها ۵ درصد برآورد است و تضمین انجام تعهدات بعد از برنده شدن جداست. اگر اعتراض داشتید، اول بالاترین مقام دستگاه و بعد هیئت رسیدگی به شکایات. چت‌بات «مناقصات» همین قاعده‌ها را برای موقعیت شما به زبان ساده می‌گوید.